CORDA DB
Opera musicaleVersione scheda 1.3

Quarto libro di mottetti dal Cantico dei Cantici

Ciclo di 29 mottetti a cappella sul Canticum Canticorum

ORGANICO

Coro

Elenco strumenti (7)
  • Soprano (I)1 Soprano I, parte presente in tutte le 29 composizioni del ciclo.
  • Soprano (II)1 Soprano II, presente nei motetti 23–26 (SSATB).
  • Contralto (I)1 Contralto I, parte principale nelle configurazioni a cinque voci.
  • Contralto (II)1 Contralto II, presente nei motetti 19–22 e 27–28 (SAATB).
  • Tenor (I)1 Tenore I, parte principale nelle configurazioni a cinque voci.
  • Tenor (II)1 Tenore II, presente nei motetti 1–18 e 29 (SATTB).
  • Bass (I)1 Basso, parte presente in tutte le 29 composizioni del ciclo.

Dati catalografici

Data
Compositore
Giovanni Pierluigi da Palestrina
Catalogo
RISM A/I: P 716; Motettorum liber quartus; Canticum Canticorum Salomonis
Forma / genere
Ciclo di mottetti sacri
Tonalità / modo
Non disponibile
Organico
Soprano (I), Soprano (II), Contralto (I), Contralto (II), Tenor (I), Tenor (II), Bass (I)
Suggerisci una modifica

Prima della conferma, email e suggerimento restano temporaneamente in cache per un massimo di 20 minuti e vengono eliminati automaticamente se non confermi. Dopo la conferma, il suggerimento viene inviato ai curatori e resta nella casella email fino alla gestione. Il database del sito non conserva questi dati.

SCHEDA CURATORIALE

Dettaglio dell’opera

Il quarto libro dei mottetti a cinque voci di Palestrina raccoglie 29 composizioni su estratti latini del Cantico dei Cantici. Fu dedicato a papa Gregorio XIII e pubblicato a Roma da Alessandro Gardano nel 1584. L’opera è anche nota come Canticum Canticorum o Cantica Salomonis.

Le cinque parti sono a cappella e la distribuzione cambia nel corso del ciclo: SATTB nei mottetti 1–18 e 29; SAATB nei numeri 19–22 e 27–28; SSATB nei numeri 23–26. La scheda d’organico elenca separatamente le sette linee vocali che ricorrono in queste configurazioni alternative; non sono sette parti simultanee, né cori distinti. Il testo latino completo dei 29 mottetti e la loro successione sono riportati nella sezione Testo.

La raccolta fu ristampata a Venezia da Angelo Gardano nel 1587. Una moderna edizione integrale apparve nel quarto volume dell’Opera omnia, curato da Franz Espagne dopo Theodor de Witt e pubblicato a Lipsia nel 1874. Le registrazioni discografiche possono intercalare antifone gregoriane e includere altri mottetti: queste aggiunte non appartengono ai 29 brani del libro.

ASCOLTA, GUARDA E LEGGI

Media e testi

ASCOLTA E GUARDA

Media

Canticum Canticorum — motetto Ecce tu pulcher es, Palestrina Ensemble MunichSpotify
Osculetur me — Stile Antico, Wigmore Hall, 2019YouTube
LEGGI

Testi dell’opera

Testo vocale

Testi latini dei 29 mottetti

LA

01. Osculetur me (Cantico dei Cantici 1:1–2)
Osculetur me osculo oris sui, quia meliora sunt ubera tua vino, fragrantia unguentis optimis. Oleum effusum nomen tuum, ideo adolescentulae dilexerunt te.

02. Trahe me post te (Cantico dei Cantici 1:3)
Trahe me: post te curremus in odorem unguentorum tuorum. Introduxit me rex in cellaria sua, exsultabimus et laetabimur in te memores uberum tuorum super vinum. Recti diligunt te.

03. Nigra sum, sed formosa (Cantico dei Cantici 1:4–5)
Nigra sum, sed formosa, filiae Jerusalem, sicut tabernacula Cedar, sicut pelles Salomonis. Nolite me considerare quod fusca sim, quia decoloravit me sol. Filii matris meae pugnaverunt contra me, posuerunt me custodem in vineis.

04. Vineam meam non custodivi (Cantico dei Cantici 1:5–6)
Vineam meam non custodivi. Indica mihi, quem diligit anima mea, ubi pascas, ubi cubes in meridie, ne vagari incipiam post greges sodalium tuorum.

05. Si ignoras te, o pulchra inter mulieres (Cantico dei Cantici 1:7–8)
Si ignoras te, o pulchra inter mulieres, egredere et abi post vestigia gregum tuorum et pasce haedos tuos iuxta tabernacula pastorum. Equitatui meo in curribus Pharaonis adsimilavi te, amica mea.

06. Pulchrae sunt genae tuae (Cantico dei Cantici 1:9–11)
Pulchrae sunt genae tuae sicut turturis, collum tuum sicut monilia. Murenulas aureas faciemus tibi vermiculatas argento. Dum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suavitatis.

07. Fasciculus myrrhae (Cantico dei Cantici 1:12–14)
Fasciculus myrrhae dilectus meus mihi, inter ubera mea commorabitur. Botrus cypri dilectus meus mihi, in vineis Engadi. Ecce tu pulchra es, amica mea, oculi tui columbarum.

08. Ecce tu pulcher es, dilecte mi (Cantico dei Cantici 1:15–2:1)
Ecce tu pulcher es, dilecte mi, et decorus. Lectulus noster floridus, tigna domorum nostrarum cedrina, laquearia cupressina. Ego flos campi et lilium convallium.

09. Tota pulchra es, amica mea (Cantico dei Cantici 4:7–8)
Tota pulchra es, amica mea, et macula non est in te. Veni de Libano, sponsa mea, veni, coronaberis; de capite Amana, de vertice Sanir et Hermon, de cubilibus leonum, de montibus pardorum.

10. Vulnerasti cor meum (Cantico dei Cantici 4:9–10)
Vulnerasti cor meum, soror mea sponsa, vulnerasti cor meum in uno oculorum tuorum et in uno crine colli tui. Quam pulchrae sunt mammae tuae, soror mea sponsa! Pulchriora sunt ubera tua vino, et odor unguentorum tuorum super omnia aromata.

11. Sicut lilium inter spinas (Cantico dei Cantici 2:2–3)
Sicut lilium inter spinas, sic amica mea inter filias. Sicut malus inter ligna silvarum , sic dilectus meus inter filios. Sub umbra illius, quem desideraveram, sedi, et fructus eius dulcis gutturi meo.

12. Introduxit me rex in cellam (Cantico dei Cantici 2:4–5)
Introduxit me rex in cellam vinariam, ordinavit in me charitatem. Fulcite me floribus, stipate me malis, quia amore langueo.

13. Laeva eius sub capite meo (Cantico dei Cantici 2:6–7)
Laeva eius sub capite meo, et dextera illius amplexabitur me. Adiuro vos, filiae Jerusalem, per capreas cervosque camporum, ne suscitetis, neque evigilare faciatis dilectam, quoadusque ipsa velit.

14. Vox dilecti mei (Cantico dei Cantici 2:8–10)
Vox dilecti mei: ecce iste venit saliens in montibus, transsiliens colles. Similis est dilectus meus capreae hinnuloque cervorum. En ipse stat post parietem nostrum respiciens per fenestras, prospiciens per cancellos. En dilectus meus loquitur mihi.

15. Surge, propera amica mea (Cantico dei Cantici 2:10–13)
Surge, propera, amica mea, columba mea, formosa mea, et veni. Iam enim hiems transiit, imber abiit et recessit, flores apparuerunt in terra nostra, tempus putationis advenit, vox turturis audita est in terra nostra, ficus protulit grossos suos, vineae florentes dederunt odorem suum.

16. Surge amica mea, speciosa mea (Cantico dei Cantici 2:13–14)
Surge, amica mea, speciosa mea, et veni, columba mea, in foraminibus petrae, in caverna maceriae, ostende mihi faciem tuam, sonet vox tua in auribus meis: vox enim tua dulcis et facies tua decora.

17. Dilectus meus mihi et ego illi (Cantico dei Cantici 2:16–3:1)
Dilectus meus mihi, et ego illi, qui pascitur inter lilia donec adspiret dies, et inclinentur umbrae. Revertere; similis esto, dilecte mi, capreae hinnuloque cervorum super montes Bether. In lectulo meo per noctes quaesivi, quem diligit anima mea; quaesivi illum, et non inveni.

18. Surgam et circuibo civitatem (Cantico dei Cantici 3:2)
Surgam et circuibo civitatem per vicos et plateas, quaeram quem diligit anima mea: quaesivi illum et non inveni.

19. Adiuro vos, filiae Hierusalem (Cantico dei Cantici 5:7–10)
Adiuro vos filiae Jerusalem, si inveneritis dilectum meum, ut nuncietis ei, quia amore langueo. Qualis est dilectus tuus ex dilecto, o pulcherrima mulierum? Qualis est dilectus tuus ex dilecto, quia sic adiurasti nos? Dilectus meus candidus et rubicundus, electus ex millibus. CD 2

20. Caput eius aurum optimum (Cantico dei Cantici 5:11–12)
Caput eius aurum optimum. Comae eius sicut elatae palmarum, nigrae quasi corvus. Oculi eius sicut columbae super rivulos aquarum, quae lacte sunt lotae et resident iuxta fluenta plenissima.

21. Dilectus meus descendit in hortum meum (Cantico dei Cantici 6:1–2)
Dilectus meus descendit in hortum suum ad areolam aromatum, ut ibi pascatur in hortis et lilia colligat. Ego dilecto meo et dilectus meus mihi, qui pascitur inter lilia.

22. Pulchra es amica mea (Cantico dei Cantici 6:3–4)
Pulchra es, amica mea, suavis et decora sicut Jerusalem, terribilis ut castorum acies ordinata. Averte oculos tuos a me, quia ipsi me avolare fecerunt.

23. Quae est ista quae progreditur (Cantico dei Cantici 6:9)
Quae est ista, quae progreditur quasi aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol, terribilis ut castorum acies ordinata?

24. Descendi in hortum meum (Cantico dei Cantici 6:10)
Descendi in hortum nucum, ut viderem poma convallium et inspicerem, si floruisset vinea et germinassent mala punica.

25. Quam pulchri sunt gressus tui (Cantico dei Cantici 7:1–2)
Quam pulchri sunt gressus tui in calceamentis, filia principis! Iuncturae femorum tuorum, sicut monilia, quae fabricata sunt manu artificis; umbilicus tuus crater tornatilis, numquam indigens poculis. Venter tuus sicut acervus tritici, vallatus liliis.

26. Duo ubera tua (Cantico dei Cantici 7:3–4)
Duo ubera tua sicut duo hinnuli gemelli capreae; collum tuum sicut turris eburnea; oculi tui sicut piscinae in Hesebon, quae sunt in porta filiae multitudinis; nasus tuus sicut turris Libani, quae respicit contra Damascum; caput tuum ut Carmelus, et comae capitis tui sicut purpura regis iuncta canalibus.

27. Quam pulchra es et quam decora (Cantico dei Cantici 7:5–8)
Quam pulchra es et quam decora, carissima, in deliciis! Statura adsimilata est palmae et ubera tua botris. Dixi: Ascendam in palmam et apprehendam fructus eius; et erunt ubera tua ut botri vineae, et odor oris tui sicut odor malorum.

28. Guttur tuum sicut vinum optimum (Cantico dei Cantici 7:9–10)
Guttur tuum sicut vinum optimum, dignum dilecto meo ad potandum, labiisque et dentibus illius ad ruminandum. Ego dilecto meo, et ad me conversio eius.

29. Veni, veni dilecte mi (Cantico dei Cantici 7:11–12)
Veni, veni, dilecte mi, egrediamur in agrum, commoremur in villis, mane surgamus ad vineas, videamus si floruit vinea, si flores fructus parturiunt, si floruerunt mala punica; ibi dabo tibi ubera mea.

Testi biblici latini del Cantico dei Cantici in pubblico dominio; trascrizione dei soli mottetti, senza le antifone gregoriane aggiunte nell’album Naxos. Fonte del testo ↗
STRUTTURA DELL’OPERA

Movimenti e sezioni

29 parti
Movimento · 1

Osculetur me

Cantico dei Cantici 1:1–2

Motetto 1 del ciclo, su Cantico dei Cantici 1:1–2. Voicing SATTB.

STORIA DELL’OPERA

Eventi e luoghi

3 eventi

Composizione, prime, esecuzioni, pubblicazioni e altri momenti documentati nella storia di quest’opera.

Eventi dell’opera

3

Fonti e identificativi

Fonte Identificativo Licenza Scheda
Open Opus work:26590 Non disponibile Non disponibile

CORDA DB normalizza metadati fattuali. Testi, immagini, spartiti e registrazioni restano soggetti alla licenza della singola risorsa.

Fonti, licenze e metodo editoriale